Nood en Spoed

De Bijniercrisis

Hopelijk overkomt het je niet, maar je kan maar beter voorbereid zijn op een bijniercrisis!

Zorg dat je noodmedicatie op zak hebt en zorg dat jij en je omgeving weet hoe je de noodspuit moet zetten. We geven regelmatig noodspuit-instructies (zie agenda) en op deze pagina vind je ook veel informatie.

In ieders leven doen zich ook stressmomentjes voor: een spannend gesprek, een examen, frictie in de relatie, een ongeluk, griep,... Onmogelijk om ze allemaal op te noemen.

Voor een bijnierpatiënt, die afhankelijk is van een vast gelegde dosis per dag, is het wel belangrijk om deze stressmomenten in het oog te houden.

Het doosje om een noodspuit en spuitmateriaal in op te bergen (zie foto hieronder) kan je bekomen op onze Bijnier Bijeenkomsten. De kostprijs bedraagt 25 euro.


Om een bijniercrisis te voorkomen zijn er richtlijnen opgesteld om te weten wanneer je je dosis best verhoogd. Let wel, het gaat om richtlijnen. Het is heel belangrijk om jezelf en je lichaam goed te leren kennen. Zo weet je beter in welke situaties verhogen van de medicatie aangewezen is. 

Voor de stressschema's op onze website: volg de knop

Wat is een bijniercrisis? 

Elke patiënt met bijnierschorsinsufficiëntie heeft het risico om een bijniercrisis te ontwikkelen. 

Een bijniercrisis is een acute en levensbedreigende toestand door een acuut tekort aan cortisol. 

Oorzaken van een bijniercrisis zijn situaties waarbij personen met bijnierschorsinsufficiëntie stress ondervinden. Dit kan zowel fysieke (ziekte, operatie, ..) als psychische stress zijn.  In deze situaties dienen patiënten met bijnierschorsinsufficiëntie hun dosis hydrocortison aan te passen om een bijniercrisis te voorkomen. Hiervoor dient men een stressschema te gebruiken (algemeen stressschema van Bijniernet of individueel stressschema opgesteld door de endocrinoloog). 

Bij een (dreigende) bijniercrisis dienen patiënten een noodinjectie solucortef Act-O-Vial zo snel mogelijk toegediend te krijgen, dit kan via een infuus of in de spier. 

De belangrijkste en meest voorkomende symptomen van een (dreigende) bijniercrisis zijn:

  • Verminderd bewustzijn
  • Braken en/of diarree
  • Bloeddrukproblemen

Oefenen in het zetten van de Noodspuit

Het is belangrijk dat je weet hoe je de noodspuit kan zetten.

Enkele keren per jaar organiseren we workshops waar jezelf en je partner (of wie je maar wil) kan leren hoe dat moet. Je krijgt ook interessante tips mee. 

De workshops worden gegeven door een endocriene verpleegkundige.

Door de handelingen te oefenen vermindert de eventuele angst om deze te moeten toepassen bij nood. 

Hieronder enkele sfeerbeelden

Jouw verhaal

Heb je een crisis meegemaakt en wil je je verhaal delen?

Bel ons op 078 486684

of stuur een bericht via het contactformulier

Video's bijniercrisis en zetten noodspuit

De video's van bijnierNET

Eerste video: wat is een bijniercrisis

Tweede video: wat is een bijniercrisis: uitgelegd voor kinderen

Derde video: hoe zet je de noodspuit


Video: bijniercrisis bij volwassenen

Video: bijniercrisis bij kinderen

Video: toediening noodinjectie

Documenten bijniercrisis

Woordje uitleg over de documenten:

Eerste document: stappenplan bijniercrisis. Bijnier België heeft een stappenplan opgemaakt zodat je goed voorbereid bent op een mogelijke bijniercrisis.  Het is belangrijk het juiste materiaal bij te hebben, zoals naalden en een spuit. Deze en vele andere tips vind je terug in het stappenplan.

Tweede document: het animatiekaartje. Het geeft in eenvoudige stappen de opeenvolgende handelingen weer om de noodspuit te zetten. Het is goed om dit kaartje bij de noodspuit te bewaren. Je vindt er de gewone versie en de versie die je gemakkelijk kan vouwen en in je noodtasje bewaren.

Stappenplan bij een (dreigende) bijniercrisis:

Animatiekaartje noodinjectie bijniercrisis BijnierNet op A4 formaat en het formaat dat je kan vouwen en in je noodtasje bewaren.

Onderzoek naar patiëntenervaringen


Tot eind april 2026 kan je je ervaringen nog met ons delen. Vul zeker de bevraging in als je in België woont en op de spoed bent geweest met een bijniercrisis.


Na april gaan we aan de slag met de informatie uit de bevraging. We analyseren en trekken conclusies en we schrijven samen met de endocrinologen een richtlijn uit voor de spoed.


Kan ik zomaar bij mijn partner de noodspuit zetten?

België is een land van wetten en regels.  Niet iedereen mag zomaar de noodspuit zetten.

Als bekwamer helper kan het wel, maar hoe word je bekwame helper.  Daar zijn ook heel wat regels aan verbonden.

En dan is er de wet dat je iedereen in nood moet helpen.

We hebben er een artikel over geschreven.